TiensTiens

Ik ben een vrouw van 26 jaar en sinds één jaar werkzoekend. Toen een medewerker van Victoria Deluxe mij vroeg om een artikel over mijn ervaringen als werkzoekende te schrijven, was ik tevreden omdat dit me echt zou bezig houden. Anderzijds was ik ook geraakt, omdat het me zwaar valt werkzoekende te zijn. Nog nooit was ik werkloos geweest, sinds mijn jeugd heb ik altijd gewerkt in de welzijnssector. Het is niet gemakkelijk voor mij al ruim een jaar geen werk te hebben.

Wonen zonder werk

Ik herinner mij nog levendig wanneer ik mij met goede moed en veel hoop inschreef als werkzoekende. Ik was net terug in België en had een jaar als ‘social worker’ in de VS achter de rug. Ik was er mij van bewust dat mijn nieuwe start in Gent, de zoektocht naar werk en een woning intensief zouden zijn, maar ik voelde me sterk genoeg. Ik had nooit gedacht dat het naar een job nog moeilijker zoeken zou zijn dan naar een speld in een hooiberg.

Het feit dat ik geen werk vond, bevorderde niet bepaald mijn zoektocht naar een woning. Ten eerste swingen de prijzen de pan uit: als werkzoekende ‘verdien’ ik slechts 50 euro meer dan het leefloon. Me inschrijven voor een sociale woning zag ik, in de wetenschap dat er enkele honderden of duizenden mensen voor me op de wachtlijst zouden staan, niet direct zitten. Bovendien vragen de huisbazen in Gent naar je loonfiche als je iets wil huren. Gelukkig heb ik een huisbazin gevonden die daar niet om vroeg, waardoor ik geen sjoemelpraktijken moest uitvoeren. Maar ik heb wel moeten liegen toen ze me naar m’n job vroeg.

Ondertussen had ik al zo’n 130 open sollicitatiebrieven verzonden naar organisaties binnen de sociale sector. Ik bleef optimistisch: wie wil er nu niet iemand uitnodigen met zes jaar ervaring in de sector en een diploma orthopedagogie? Toch hoorde ik steeds dezelfde reactie: ‘je beschikt niet over het juiste diploma’.‘Goed’, dacht ik bij mezelf, ‘ik wil mijn kansen op werk verhogen, dus ga ik een deeltijdse opleiding ‘sociaal-cultureel werk’ volgen. Eén dag les per week, en intussen zoek ik verder naar een job in de socio-culturele sector.’ Ik kreeg te horen dat de combinatie tussen betaald werken en studeren niet vanzelfsprekend zou zijn. De docenten raadden mij aan op zoek te gaan naar een ‘bijverdienste’.

Blijven schrijven

Ik zou in mijn verhaal bijna de RVA vergeten. Ik kreeg het bericht dat - als ik de deeltijdse opleiding zou volgen - ik mijn recht op uitkering zou verliezen. Omdat ik dan niet meer voltijds beschikbaar zou zijn voor de arbeidsmarkt. Excuseer! Het was de VDAB die me de raad gaf deze opleiding te volgen. Bovendien las ik in de folder van de VDAB dat je gedurende de opleiding het recht op een uitkering blijft behouden. Om het zacht uit te drukken: ik was in de war.

Maar opnieuw heb ik mijn optimisme aangesproken en heb ik besloten door te zetten. Ik bleef sollicitatiebrieven schrijven en deed interim-werk, zodat ik met een geruste glimlach kon terugwuiven naar de RVA. Tegelijkertijd moest ik beginnen aan de praktijkervaring binnen de opleiding. Gelukkig duidde mijn vinger Victoria Deluxe aan in de stagelijst.

Tot op vandaag blijf ik vol enthousiasme sollicitatiebrieven schrijven, maar het geloof in mijn kansen op de arbeidsmarkt is serieus gedaald. Ik heb er een negatief zelfbeeld van gekregen. Ik voel me vaak lusteloos: waarom zou ik opstaan? Als ik opsta voel ik me eenzaam. Vrienden zijn aan het werk en hebben weinig tijd. Het gevolg is een onregelmatig levensritme. Ik zit soms tot laat in de nacht te werken op de computer. Met ‘werken’ bedoel ik: me bezighouden met opdrachtjes die ik mezelf heb gegeven. Een budget om deel te nemen aan het ruime cultuuraanbod in Gent heb ik niet. Mensen geven al snel de reactie: ‘Komaan, jullie werklozen hebben toch recht op reductie?’. Reductie? Als een voorstelling 20 euro kost en ik krijgt 5 euro reductie is dat nog te duur. De keuze tussen een boterham of een voorstelling is vlug gemaakt. Trouwens, ooit al eens met een blauwe stempelkaart aan de kassa van de studioscoop gaan staan om te bewijzen dat je recht hebt op reductie? Leuk is anders!

Doorzetten meid

Ik wil eerlijk zijn: bij de VDAB hebben ze er begrip voor dat solliciteren een moeilijk en tijdrovend karwei is. Jobclublessen zijn groepslessen die je moet volgen door een individueel traject via de computer. Het was een positieve noot om tijdens deze lessen mensen te ontmoeten die in dezelfde situatie verkeerden als mezelf. Maar ik voelde me wel enorm gecontroleerd. Of ik wel intensief genoeg zocht naar werk. Ik moest bewijzen dat ik een harde werker ben, want als je flink je best doet, heb je grote kans dat je binnen de drie maanden werk vindt. Toen ik mijn sollicitatiemap toonde met de opvolgingen van de vele brieven die ik al had geschreven, was er opnieuw die beteuterde blik van de consulent. ‘Doorzetten hé meid.’ Ja, bedankt voor je raad, alsof ik dat nog niet wist.

Ondertussen blijf ik me met veel plezier vrijwillig inzetten bij Victoria Deluxe. Door het feit dat ik vrijwilligerswerk mag doen, heb ik minder het gevoel dat ik een ‘loser’ ben. Geloof me, na voor de zoveelste keer een interimkantoor te zijn binnengestapt en te horen te krijgen dat er enkel jobs als kamermeisje voor je beschikbaar zijn, voel je je vanzelf een loser. Dat wordt nog versterkt door de afwijzingen van anderen. Binnen Victoria Deluxe zie ik veel mensen die hun overlevingsinstinct moeten aanspreken, waardoor ik mij verbonden voel met hen. En het spreekt mijn solidariteitsgevoel sterk aan. Daarom wil ik blijven vechten, niet alleen voor mezelf maar ook voor anderen. Als ik de verhalen van andere vrijwilligers hoor, wordt mijn rechtvaardigheidsgevoel vaak even wakker geschud. Ik voel dan de drang om op straat te gaan roepen: ‘geef iedereen toch in godsnaam een plek in deze maatschappij’.

To be or not to be

Ik durf mij niet meer te ontspannen, want dan voel ik mij schuldig omdat ik niet aan het zoeken ben naar werk. Ik sta mezelf bitter weinig pleziertjes toe. Een schuldgevoel heb ik ook tegenover mijn ouders. Ik wil dat ze trots op mij kunnen zijn. Telefoon krijgen van hun dochter - ‘Help mij want ik kan al twee dagen geen eten kopen’ – komt daar niet voor in aanmerking. Ik heb al vaak gesprekken gehad met mijn ouders over wat te doen en hoe ik het anders zou kunnen doen. Ik twijfel na die gesprekken altijd of ik wel de juiste keuzes in mijn leven heb gemaakt. Had ik niet beter die of die opleiding gevolgd? Zou ik dan toch nog een opleiding podiumtechniek, multimedia of informatica via de VDAB volgen? Nee, financieel is het niet mogelijk om nog tien maanden werkloos te blijven. Ik zal blijven zoeken naar werk! Maar het wordt dringend tijd dat de werkloosheid bij jongeren hoog op de politieke agenda komt. Een job hebben is heus niet alleen van financieel belang, het is een ‘to be or not to be’- kwestie! Ben ik duidelijk genoeg geweest?

ED