This page is a part of an online version of Tiens Tiens.
Gastartikel Victoria Deluxe: de film van je leven
Atelier autonome beeldvorming
(foto: Victoria Deluxe)
Met het Atelier Autonome beeldvorming wil Victoria Deluxe de stem en de blik van de onderkant van de samenleving laten horen en zien. In de stad wonen tal van mensen die dagelijks mee vorm geven aan onze samenleving maar in het publieke debat geen stem krijgen. Ze zijn onzichtbaar in de openbare ruimte: sans-papiers, minderjarige nieuwkomers, mensen met een psychiatrische problematiek, jongeren die in het reguliere onderwijs geen kansen meer krijgen… Ze zijn allen burgers van onze stad maar behoren tot een minderheidsgroep, wat het hen vaak lastig en moeilijk maakt om volwaardig deel te nemen aan onze samenleving. Toch proberen ze elk op hun manier hun leven op te bouwen. Ze gaan op zoek naar die mensen, plekken en dingen die hun leven zin en betekenis geven, die hen de nodige warmte bieden om in deze stad te (over)leven.
Met het Atelier Autonome Beeldvorming willen we deze leefwerelden die onzichtbaar zijn – of bewust zo worden gehouden om het imago van de hippe, gezelligste stad van Vlaanderen niet te verdoezelen – in beeld brengen en een plek geven in de publieke ruimte. We zijn overtuigd van de kracht van het audiovisuele medium om nieuwe vormen van communicatie en beeldvorming te ontwikkelen. De democratiserende werking ervan biedt steeds meer gebruikers de kans om zelf media te produceren. Deelnemers aan het atelier kunnen ontdekken hoe ze op deze manier zelf een actieve rol kunnen spelen in het brede samenlevingsdebat. We focussen daarbij voluit op het geloof in de ‘maakbaarheid’ en veranderbaarheid van de samenleving en kiezen - in tegenstelling tot heel wat reguliere media - niet voor de sensationele, scorende aanpak maar veeleer voor een hoopvolle praktijk.
Wekelijks op maandavond, woensdag- en donderdagnamiddag komen jongeren en volwassenen naar het atelier. Samen wordt er nagedacht over wát ze willen vertellen en hoe ze dit in beeld willen en kunnen brengen. De rol van begeleider en cineast is zeer sterk faciliterend en ondersteunend van aard. Hen uitdagen om hun leefwereld in beeld te brengen op een door henzelf gekozen manier, is een sterk motiverende factor. Hen technisch goed leren omgaan met filmcamera’s werkt emancipatorisch. De binnengebrachte beelden telkens samen bekijken en bespreken geeft hen waardering en erkenning. Deze feedback-functie is dan ook essentieel binnen een lerende, niet moraliserende werkcontext.
Als leidraad om hun leefwereld in beeld te brengen stimuleren we de participanten om te werken rond de vijf grote levensdomeinen, ontwikkeld door Eugène Heimler (Human Social Functioning-methodiek). Deze vijf levensdomeinen zijn: 1. Gezin en familie, 2. Werk, school en activiteit, 3. Materiële en financiële situatie, 4. Vriendschap, sociale relaties en vrije tijdsbeleving, 5. Gewoontes en rituelen. De vijf levensdomeinen zijn voor iedereen herkenbaar, alleen is het ene levensdomein bij de ene vaak sterker ontwikkeld of hebben bepaalde levensdomeinen meer invloed en impact op het leven dan andere.
Door de jongeren en volwassenen uit te dagen om hun eigen leefwereld in beeld te brengen, beogen we twee zaken. Enerzijds willen we hen stimuleren tot zelfobservatie. Door zelf je leven te gaan filmen, sta je stil bij de manier waarop je leeft. Deze beelden herbekijken biedt mogelijkheden om nieuwe keuzes te maken. Anderzijds biedt het delen en uitwisselen van elkanders leefwereld de mogelijkheid tot ‘leren van elkaar’. Het zien van bepaalde zaken bij anderen kan je stimuleren om nieuwe zaken te gaan verkennen en uit te proberen. De kracht van het Atelier Autonome Beeldvorming zit zeer sterk in haar emancipatorische werking en de ontwikkeling van een communicatief veld.
Om volwaardig te kunnen participeren in de huidige samenleving moeten we meervoudig geletterd zijn: naast lezen en schrijven zijn het beschikken over ICT-vaardigheden en het kunnen ‘lezen van beelden’ uitermate belangrijk geworden. Met de inrichting van een informele leeromgeving willen we adequaat inspelen op deze maatschappelijke vereisten, in het bijzonder ten aanzien van die burgers voor wie de digitale kloof groot dreigt te worden.
LIESBETH MAENE
Stefanie Ghys: “Toen ik voor het eerst op school over Victoria Deluxe en het Atelier hoorde vertellen, dacht ik: oh nee, dat is niks voor mij. Waarom niet? Ik ben heel wantrouwig, gesloten en bang om nieuwe mensen te ontmoeten. Dat komt doordat ik in het verleden al heel wat negatieve ervaringen heb gehad met mensen. Op aanraden van mijn leerkracht Tom ben ik dan toch gegaan. De eerste keer voor de camera staan, was heel grappig. Het was raar om mezelf te horen en te zien op een beeldfragment. De eerste keer zelf met een camera werken, vond ik heel moeilijk. Wat kan ik filmen en wat niet? Het is heel fijn dat er in het atelier zeer diverse mensen zitten, met verschillende nationaliteiten en leeftijden. Het lijkt één grote toffe bende die heel nauw samenwerkt om prachtige activiteiten te organiseren.”