TiensTiens

“Gent moet door een doorgedreven bundeling van alle creatieve krachten een voortrekkersrol spelen bij de ontwikkeling van een duurzame, solidaire en open samenleving.”

Daar komt het strategisch toekomstplan van het Managementteam en het College van Burgemeester en Schepenen, dat onze stad moet opstuwen in de vaart der volkeren, kort samengevat op neer. Zelf niet geheel van enige creativiteit gespeend zijn wij van TiensTiens daar natuurlijk helemaal vóór. Wij staan dan ook te popelen om in een brede coalitie te kunnen stappen met bedenkers van vergezochte brilmonturen; straatmuzikanten; ontwerpers van designpollepels, -deurklinken of -douchekoppen; graffitiartiesten; homoseksuele orthodontisten; uitbaters van hondenkapsalons en verder met alles en iedereen voor wie creativiteit ook een levensmotto is. Daarmee kan de realisatie van ‘de Scheppende Stad’ slechts een kwestie van tijd zijn.

Het theater van de menselijkheid

(foto: Freddy Willems)
Arne Sierens

Theatermaker Arne Sierens (1959) groeide op in de Brugse Poort in Gent. Als kind ging hij er elke zondag kijken naar poppentheater Magie. Daar ontstond zijn fascinatie voor toneel. Zijn doorbraak kwam er in de jaren ‘90 met de stukken Moeder & Kind, Bernadetje en Allemaal Indiaan, gemaakt in samenwerking met choreograaf Alain Platel. Sindsdien laat Sierens de zalen keer op keer vollopen. In 2006 richtte hij samen met Johan Heldenberghs en Marijke Pinoy ‘Compagnie Cecilia’ op. Een succesvolle tournee doorheen Brussel, Frankrijk en Wallonië met de Franstalige versie van hun Trouwfeesten en processies werd pas afgerond. “Er zijn mensen die specifiek naar onze voorstellingen komen. We hebben fans.” Een gesprek over kleine mensen met grote gevoelens en de fragiliteit van het leven.

(foto: Veysel Tuncay)

Aftandse taxi's, tractors, dolmusbusjes, overladen vrachtwagens, pruttelende bromfietsen met beschilderde aanhangbakken die moeder, kind en koopwaar mee de stad in sjokken, hier en daar nog paard en kar, en mensen die ‘çekçek’ voorttrekken: een grote plank met twee wielen eronder waarop alle mogelijke goederen door de stad worden versjouwd. Naar verluidt wordt dit transportmiddel verder enkel nog in China gebruikt. Meer dan ééns heb ik mijn ogen gesloten terwijl we met de wagen deze heksenketel doorkruisten, maar wonderlijk genoeg lijkt niemand brokken te maken. Om dat te vermijden zijn er toeters, goede reflexen, een paar stevige remmen en de islamitische versie van de paternoster, die in de meeste wagens aan de achteruitkijkspiegel bengelt. Dit is Diyarbakir, de grootste Koerdische stad van Turkije.

(foto: Freddy Willems)

Over gezonde architectuur en geruststellende bomen

Pas zeer recent is de meerderheid van de wereldbevolking in een kunstmatige, stedelijke omgeving gaan wonen. Voorheen hebben mensen altijd in meer natuurlijke omgevingen geleefd. Maar waarom lieten mensen de natuurlijke leefomgeving waarin ze ontstaan zijn en evolueerden achter om massaal in steden te gaan leven? Welke gevolgen dragen we van die omschakeling van een organische naar een ‘aangelegde’ biotoop? Hebben we nog iets gemeen met onze voorouders? En wat is het verband met stadsplanning en architectuur? Neem een verhelderende duik in Darwin’s evolutietheorie, maak kennis met uw aangeboren neiging tot ‘biofilie’ en ontdek hoe architectuur mensen gezonder kan maken in dit opmerkelijke pleidooi voor ‘meer groen op straat’.

(foto: Evy Menschaert, Victoria Deluxe)

Met de uitbreiding van de Gentse Haven wordt de Evergemse wijk Zandeken onherroepelijk van de kaart geveegd. Heel wat families hebben hun woon- en werkplek de afgelopen jaren noodgedwongen moeten verlaten. Andere bewoners moeten de komende maanden nog verhuizen. Victoria Deluxe en CC Evergem werkten samen met de inwoners van Zandeken aan een herinneringsdocument dat in beeld breng hoe de bewoners afscheid moesten nemen van hun wijkt. Hun herinneringen aan Zandeken als woonplek en leefgemeenschap, maar ook hun toekomstperspectieven en de herhuisvesting namen in dit sociaalartistieke project een centrale plaats in.

(foto: Eva Swyngedouw)

De Brusselse 'Matongewijk’ met haar exotische couleur locale spreekt tot ieders verbeelding. Eric Corijn, professor aan de VUB, noemt de wijk het Afrikaanse stadscentrum van Brussel. Hoewel er weinig mensen van Afrikaanse afkomst wonen, vormen de kapperszaken en volgestouwde winkeltjes een trekpleister voor Afrikanen uit heel Europa en voor blanke bezoekers en toeristen. Toch is de wijk aan een dringende opwaardering toe.
Maartje De Schutter, studente 'Conflict and Development', nam de visie van de Brusselse overheid op de herwaardering van de wijk door en kwam tot een aantal ontnuchterende conclusies.

Vzw Klemtoon is een Gents steunplatform voor (jonge) kunstenaars en sociaal maatschappelijke projecten. Ze voorziet in huisvesting, onderkomen en atelierruimtes voor kunstprojecten, tentoonstellingen, (jonge) artiesten en culturele bijeenkomsten. Hiervoor is zij doorlopend op zoek naar leegstaande gebouwen in Gent en omstreken, die door bemiddeling van vzw Klemtoon een (tijdelijke) culturele bestemming krijgen. Verder richt vzw Klemtoon zich op het verbreden van internationale uitwisselingen voor kunstenaars. Zo biedt een internationaal netwerk van contacten met gelijkgestemden hen de kans om een grootschaliger en inhoudelijk meer kwalitatief project op stapel te zetten.

(foto: Sebastiaan Boom)

De Rus Peter Kropotkin noemde, als reactie op Darwin, ‘wederzijds dienstbetoon’ al in de 19de eeuw de belangrijkste factor in de evolutie. Inmiddels heeft het wereldwijde web vriendendiensten als ‘ik zal dat cd’tje voor je overpakken’ of ‘ik laat je weten als er iets te doen is’ naar een nog hoger niveau getild. Af te meten aan het succes van sites als youtube, indymedia of wikipedia is wederzijds dienstbetoon meer dan ooit populair. Zelfs voor de eenvoudige dienst ‘ge moogt vanavond op mijn zetel blijven slapen’ bestaan gespecialiseerde websites. Couchsurfing.com is de bekendste. Het principe is eenvoudig. Je kan overal ter wereld goedkoop overnachten op de zetel of in een bed bij iemand thuis. In ruil offreer je wanneer je kunt zelf een slaapplaats aan mensen uit het couchsurfing-netwerk. Enkele afspraken en regelingen, zoals de kans om elkaar aan te prijzen, maken er een goed werkend systeem van.

Gent telt iets meer dan 90.000 woningen. Daarvan heeft een derde geen dubbele beglazing en bijna de helft geen dakisolatie. De overheid formuleerde de doelstelling om tegen 2020 alle daken te isoleren. Ook andere energiebesparende maatregelen in huis moeten aan een peilsnel tempo gebeuren als men de energiefactuur wil doen dalen en het milieu wil sparen.

(foto: www.skyscrapercity.com)

Steden participeren - al dan niet uit noodzaak - steeds sterker in de economisch competitieve ratrace om hun stad op de globale kaart te zetten. Nieuwe stadsdelen, kantoorgebieden, spektakelarchitectuur en cultuurevenementen moeten ook Gent als ondernemende stad lanceren. Eén strategisch plan om die economische dynamiek te versterken is de uitbouw van The Loop, de nieuwe merknaam van Flanders Expo. Tegen de wil van de milieubeweging, bewonersgroepen en de kleine ondernemers in het stadscentrum in, krijgen we hiermee een sterk staaltje ‘consumptiestedelijkheid’ door de strot geduwd. Welkom in de wereld van de niet-stad die naast Gent verrijst!

(foto: Freddy Willems)

Voor mensen in armoede is het niet evident om op vakantie te gaan. Daarom organiseert Pirlewiet vzw kampen voor kinderen en vakanties voor gezinnen die in armoede leven. Onder het motto 'Vakantie ook voor ons!' zetten meer dan honderd vrijwilligers zich jaarlijks in om mensen een leuke en zorgeloze vakantie te bieden.
Pirlewiet bereikt mensen over heel Vlaanderen, maar heeft een nauwe band met Gent. Het secretariaat ligt in de Sint-Salvatorstraat en de werkgroep kinderkampen komt maandelijks bijeen in een Gents café. We spraken met Lise Kieckens, een Gentse vrijwilliger.

Le Corbusier, maquette van het 'plan Voisin' voor Parijs

Mensen hebben zich altijd al voorstellingen gemaakt van hoe een ideale samenleving er zou moeten of kunnen uitzien. Voorstellingen van mythische paradijzen, luilekkerlandfantasieën en verbeeldingen van ideale samenlevingen in velerlei gedaanten doen al sinds de oudheid de ronde. In de loop van de zestiende eeuw werd de traditie tegelijk voortgezet en doorbroken met een krachtige nieuwe variant: de utopie.

De man aan de toog?

daar weet ik alles van, mevrouw

hij verkondigt bij laag en hoog

dat hij geen boodschap heeft aan berouw

maar hij kotst avond na avond

omwille van dezelfde vrouw

die met zijn hart is gaan lopen

met de analoge taal van een geslagen hond

met een van principes overlopende mond

(foto: Freddy Willems)

Mijn ticket staat symbolisch op de schouw. Daar waar oma’s hun duurste porseleintjes zetten. Want het prikbord leek me toch te min. En ik vond het zonde om er een gaatje in te prikken. Het is niet meer dan een envelop met wat velletjes papier, die over een paar maanden niks meer waard zijn. Maar op dit moment overheerst het alles.

Justus Uitermark over middenklassers, buurtbewoners en krakers

(foto: Stijn Oosterlinck)

Justus Uitermark doctoreert aan de Amsterdam School of Social Sciences op een onderzoeksproject rond de ontevredenheid over multiculturalisme in Nederland. Daarnaast interesseert deze veelzijdige onderzoeker zich in sociale bewegingen zoals de Amsterdamse krakers en is hij geboeid door het stedelijk beleid en stedelijke samenlevingsvormen. TiensTiens trok naar Amsterdam voor een gesprek met deze nieuwe stem in het debat over stedelijkheid.

foto: freddy Willems

Het opbouwwerk wil de emancipatie ondersteunen van mensen in kansarme wijken. Daarvoor tekende Samenlevingsopbouw een ‘grondrechtenboom’ uit die de aandacht moet vestigen op de sociale en politieke grondrechten van mensen en de noodzaak om deze rechten via sociale contestatie in de praktijk te brengen. Het politieke raamwerk van Samenlevingsopbouw kiest daarmee duidelijk voor de vertegenwoordiging van de buurt in het beleid. Een lezing van Pascal Debruyne naar aanleiding van de dag rond meerjarenplanning van Opbouwwerk Gent.

Tussen colère en weemoed

(foto: Freek Willems)

“Hoelang nog ga ik je zoeken van huis tot huis, van deur tot deur?
Hoelang nog van hoek tot hoek, van straat tot straat?”
Mevlâna

Vroeger op school dacht ik dat mijn eenzaamheid een tijdelijke situatie was. Pas jaren later, wanneer ik in het duister van de nacht spoorloos door de lege, desolate straten van Gent dwaalde wanneer mijn zelfhaat en onrust onhoudbaar werden, dat wil zeggen wanneer ik ongelukkig was, heb ik de eenzaamheid als mijn lot aanvaard.

Miserie troef op de Gentse wereldexpo

Een tegen allen, allen tegen Gent: dat tekent zo’n beetje de sfeer op de Gentse wereldtentoonstelling van 1913. Fransen tegen Duitsers, flaminganten tegen franskiljons, huisvaders tegen menseneters en de kerk tegen blote en zatte vrouwen. Voor de rest bracht de ‘wereldfoor’ alleen brand, dood en een schuldenput. Zelfs vandaag zorgt ze nog voor verdeeldheid in de gemeenteraad.