TiensTiens

Colores del Mundo, asielzoekers in de voetbalcompetitie

(foto: Inge De Vuyst)

Bij goede journalistiek hoort veldwerk, en bij TiensTiens nemen we dat soms vrij letterlijk. Met pen en papier in de aanslag trotseerden we daarom de bijtende vrieskou voor een interview met de mannen van Colores del Mundo, de enige asielzoekervoetbalploeg in België. Wedstrijd verloren, maar immer enthousiast: Carl, Artjon en Tati voeren het woord.

> De voetbalploeg Colores del Mundo is opgericht in mei vorig jaar. Hoe kwamen jullie op dat idee?

Carl Devolder, initatiatiefnemer: "Het is allemaal begonnen zo'n twee jaar geleden. We zijn met vier man gestart met zaalvoetbal in Gentbrugge. Vanuit Fedasil kwam de opdracht asielzoekers zinvol bezig te houden. De mannen kozen resoluut voor het voetbal. Ondertussen tellen we een groep van dertig spelers, met maar liefst 16 verschillende nationaliteiten. Uit de groep kwam de vraag om van zaalvoetbal over te schakelen op veldvoetbal. Ze wilden op het veld voetballen, 'zoals de Belgen', en liefst ook in competitie. Vanaf augustus spelen we met wisselend succes in competitie. Spelen voor de eerste plaats is praktisch onmogelijk, door de vele wissels in de ploegsamenstelling. Mannen die een negatief antwoord krijgen op hun asielaanvraag gaan weg: of ze worden gerepatrieerd, of ze moeten naar een gesloten centrum, of ze verdwijnen in de illegaliteit. De mensen wier asieldossier positief beoordeeld wordt, krijgen vaak verdere begeleiding van het OCMW van Destelbergen. Anderen kiezen ervoor in andere steden te gaan wonen, dichter bij familie of vrienden, maar dat belet hen niet om soms nog even mee te draaien in de ploeg. Er is een kern van 10 à 11 man en er zijn een drietal Vlaamse vrijwilligers die de ploeg begeleiden en soms ook meespelen. Er is zelfs een advocaat onder de spelers! Begeleiding is vooral nodig voor het publiek, meer dan voor de spelers. De ploeg lokt emotionele reacties uit, zowel bij de tegenspelers als bij het publiek. Die reacties kunnen heel divers zijn, gaande van respect over vooroordelen tot uitgesproken racisme. Zeker wanneer de tegenpartij verliest, reageert het publiek gefrustreerd en durft men soms roepen: "Ga terug naar uw land!" Op zo'n moment is het belangrijk om naar het publiek toe te stappen en hen daarop aan te spreken. Ook bepaalde tegenspelers weigeren soms een hand te geven na de match. Sommige spelers vinden dat even erg als geslagen worden. Het is een leerschool voor de spelers. Ze leren omgaan met mensen die het beste met hen voor hebben, maar ook met mensen die hen niet moeten hebben, met agressie en met bedreigende situaties. We praten daar onderling over na de training en in individuele contacten. Na een poosje spelen in competitie beginnen ze ons binnen het voetbalcircuit ook te kennen: 'Het zijn goeie spelers, geen ambetante!'."

> Vanwaar jullie Spaanse naam? Vluchtelingen uit Zuid-Amerika zijn toch eerder zeldzaam in België?

"Colores del Mundo betekent 'kleuren van de wereld', met andere woorden een ploeg met verschillende kleuren, uit verschillende landen. De meerderheid van onze spelers komt uit ex-Joegoslavië en Kongo."

> Hoe communiceren jullie dan met elkaar? Hoe overwinnen jullie het taalprobleem?

"De taal die ons allemaal bindt, is het Nederlands. Colores del Mundo bevordert op een ongedwongen manier integratie, want het is een manier voor asielzoekers om Nederlands te leren en hun tijd zinvol in te vullen met een sportieve ontspanning."

(foto: Inge De Vuyst)

> Kunnen zij niet deelnemen aan bestaande sportorganisaties of verenigingen?

"In principe kan dat wel, maar het probleem is dat een asielzoeker zich in een organisatie vaak geïsoleerd voelt. Hij voelt zich niet begrepen en kan soms ook niet begrijpen wat er rondom hem gebeurt. De taalkennis is bijvoorbeeld niet groot genoeg om mee te zijn met de woordspelletjes en de grappen van mensen. Wij willen proberen om in omgekeerde richting te werken, door mensen vanuit Colores del Mundo naar andere voetbalclubs te laten doorstromen. Het is onze missie onszelf op den duur overbodig te maken. Binnen de groep zelf was samenwerking aanvankelijk ook niet altijd gemakkelijk: mensen van verschillende nationaliteiten wilden niet samenspelen, ze pasten enkel naar hun landgenoten, maar ze zagen al snel in dat je op die manier geen match kan winnen. Nu wordt er echt samen gespeeld, en het werkt!"

> Dit project is waarschijnlijk uniek in België. Denk je dat er navolging komt?

"We zijn inderdaad de enige ploeg in België die bestaat uit asielzoekers. We zien weinig navolging. Het is dan ook een werk van lange adem. Je moet er heel veel tijd en energie insteken, en de middelen die we krijgen vanuit FEDASIL zijn ontoereikend. Bijkomende middelen om bijvoorbeeld iedereen te kunnen voorzien van voetbalschoenen, truitjes... moeten gezocht worden bij sponsors. W e krijgen wel de vraag van andere OCMW's of mensen in onze ploeg mogen komen spelen. Het OCMW van Gent was vragende partij om samen te werken, maar het probleem is dat het ons over het hoofd zou groeien. De kleine schaal waarop we nu werken maakt het bevattelijk. Soms krijgen we de vraag van voetbalclubs naar een speler: zo speelt er nu één van onze spelers in tweede provinciale! We hebben ook een aanbod gehad van AA Gent om samen te werken. Zij willen truitjes en ballen leveren, kaarten voor hun matchen voorzien... De mannen zelf willen graag dat Moussoufa komt kijken naar de match! Dat is iemand die het gemaakt heeft, die vanuit het niets omhoog geklommen is en naar wie ze opkijken."

> Hoe is de verhouding tussen jullie, als begeleiders, en de spelers?

"Je mag als begeleider niet te dicht bij de spelers staan, maar je kunt er niet onderuit dat de omgang veel persoonlijker wordt dan vanachter je bureau.Op het veld train je en voetbal je samen, als gelijken. De mannen krijgen ook een ander beeld van je. Er ontstaat een grotere vorm van wederzijds respect. Ook de manier van kijken naar het OCMW als instelling wordt menselijker. Ze zien dat wij ook ons best doen, maar dat wij geen zeggenschap hebben over hun asielprocedure."

De mannen zijn tussen 18 en 40 jaar oud. Sommigen kwamen met hun ouders naar België, sommigen in hun eentje. Een aantal mannen heeft een roepnaam, zoals Pele of Mokka. Hun echte namen zijn te moeilijk om uit te spreken. Momenteel staat Colores del Mundo op de vierde plaats in de rangschikking. Hoe denken de spelers over hun ploeg? We vroegen het aan twee voetballers die er al vanaf het prille begin bij zijn.

> Tati, jij bent middenvelder, afkomstig uit Congo en fan van Manchester United. Wat betekent voetbal voor jou?

"Integratie, aanvaard worden. Door de competitie nemen we deel aan activiteiten in de stad, worden we een deel van de Belgische samenleving."

> En speelde je ook al voetbal in Congo?

"Ik speelde in een club in Congo, maar er is een groot verschil tussen voetballen in Congo en voetballen hier. Hier zijn er veel meer materiële mogelijkheden, maar in Congo hebben we dan weer meer voetbaltalent. In België is er een positievere geest. Voetbal is hier niet gewelddadig, de mensen zijn hier rustiger."

> Wat willen jullie bereiken met de ploeg?

"Een nog betere groep worden, en bekender worden. En hierbij is Carl voor ons als een papa, een goed mens. Hij geeft ons courage!"

> Artjon, jij bent keeper, en afkomstig uit Armenië. Wat wil jij met de ploeg bereiken?

"De eerste plaats uiteraard! Maar ik speel omdat ik graag speel. In Armenië speelde ik wel voetbal op straat, maar niet in competitie."

> En als je een andere club kon kiezen?

"Ik zou deze kiezen. De mensen zijn vriendelijk en het is een leuke sfeer. Ik ben ook te oud voor een andere club."

> Maar jullie zouden wel eens tegen AA Gent willen spelen?

(verschrikt) "O nee, dat durf ik niet."

> Wat vond je de leukste match tot nu toe?

"In de zaal. Ik speel liefst in de zaal, daar is het minder koud."

> (plagend) En de goals zijn kleiner... voor een kleine keeper?

Hij weet even niet hoe te reageren... De omstaande jongens lachen zich een breuk. Geen slecht woord over je keepertalent, Artjon!

MARLIES CASIERS EN INGE DEVUYST