TiensTiens

‘Zoveel stad’. Met dit promologo verkoopt Gent zich sinds 2010 als merk aan de buitenwereld. ‘Zoveel stad’ moet de vele gezichten van Gent in de kijker zetten. Maar is Gent vandaag wel genoeg stad?

Inleiding Gentse Feestendebat 23 juli

‘Zoveel stad’. Met dit promotielogo verkopen Gent en haar organisaties zich sinds 2010 als merk aan de buitenwereld. ‘Zoveel stad’ moet de vele gezichten van Gent in de kijker zetten. De stelling die ik hier wil verdedigen is dat Gent vandaag niet genoeg stad is. Om meer stad te worden heeft Gent nood aan een stadsdebat. Dat stadsdebat moet de komende zes jaar onder meer gaan over de verarming en verkleuring van de stad, over de groei van de stedelijke bevolking en over de noodzaak van een verkeersleefbare stad. Maar de uitdaging om Gent meer stad te maken kan niet enkel in Gent aangepakt worden. Gent kan pas meer stedelijk worden als ook Vlaanderen zich stedelijk gaat opstellen. Daar ligt een grote uitdaging voor Gentse en andere stedelijke politici en middenveldorganisaties.

Kansen voor stedelijke leefbaarheid en co-mobiliteit

Een middelgrote stad als Gent biedt enorme kansen voor duurzame mobiliteit. Tal van voorzieningen en jobs bevinden zich in of vlakbij de woonwijken. Bovendien leent de structuur van de stad zich goed voor de organisatie van openbaar vervoer. Grote afstanden afleggen is dus niet nodig, net zomin als het nemen van de auto voor elke verplaatsing.

Als fervent fietser en Gentenaar zonder wagen, kom ik op vele plaatsen met de fiets. De stad mag dan al inspanningen doen om het fietsen veilig en aangenaam te maken, toch schiet ze op dit gebied nog schromelijk te kort. Dat fietsen niet enkel een recreatieve bezigheid is, zich niet enkel beperkt tot het woon-werk verkeer, een ritje van of naar het station of de winkel, blijkt nog steeds niet tot op het stadhuis doorgedrongen te zijn. Buiten enkele (relatief) veilige fietsassen (denk maar aan de as Centrum - Gent St-Pieters), en enkele mooie fietsbruggen is het pover gesteld met de fietsaccommodatie in Gent. Wie de rand van Gent wil bereiken moet het stellen met gevaarlijke fietswegen. Of het nu de Brusselse, Hundelgemse, Dendermondse of Drongense steenweg betreft: het blijft een hachelijke onderneming om daar door weer en wind te fietsen. Nochtans is de fiets een efficiënt en aangenaam vervoersmiddel, ideaal geschikt voor de stad en de rand. Alleen blijkt dat in België nog niet te zijn doorgedrongen. Als je een Nederlandse stad binnenkomt, merkt je direct dat de fiets er een prominente plaats heeft. Niet de auto, maar de fietsers en voetgangers maken er het mooie weer. Bovendien hebben de automobilisten er meer respect voor de zwakke weggebruiker. Heel anders dan hier waar openzwaaiende portieren en gevaarlijk rijgedrag schering en inslag zijn en fietsers vaak nog aanzien worden als een obstakel op de weg.

(foto: Daan Oostveen)

Zoals elke eerste woensdag van de maand om 18.33u staat de fietserkaravaan klaar aan het Zuid om de stad euhm... veilig te gaan maken. Wanneer ik de weg naar het Zuid afroets, zie ik de bonte bende al staan. Studenten die zich even hebben losgerukt van hun boeken, activisten, ouders met kinderen, pubers die wat onwennig in het rond kijken... Kortom, bijna heel Gent is hier vertegenwoordigd.

(foto: Freddy Willems)

Mobiliteit is een heikele kwestie. De kwalijke neveneffecten van onze (auto)mobiliteit zijn ongelijk verdeeld. De stedelijke bevolking kan er van mee spreken. Nadat Koning Auto de Gentse binnenstad decennialang onder de voet liep, kwam er een kentering eind de jaren 1990. Waar staan we vandaag met mobiliteit in Gent?

(foto: Frank Monsecour)
Merelbeke

In het hol van de leeuw heeft Trage Wegen vzw haar tenten opgeslagen. Van op de Kasteellaan vlak naast de Dampoort met haar eeuwige verkeersdrukte, werkt de jonge vzw aan de herwaardering van paden en wegen voor niet-gemotoriseerd verkeer. “In essentie gaat het om de menselijke sporen van beweging in het landschap en daar mag vandaag best wat creatiever mee worden omgesprongen”, vindt Andy Vandevyvere, coördinator van Trage wegen vzw.

“Wegen kunnen bezwaarlijk teruggebracht worden tot hun vervoerfunctie, het zijn ook sporen in het landschap en het geheugen van mensen. Zij hebben altijd bestaan. Oorspronkelijk waren het tijdelijk geërodeerde wandelpaadjes of karrensporen die men op een gegeven moment is gaan standaardiseren, rechttrekken of verharden. Ze weerspiegelen de maatschappelijke bewegingspatronen en de evoluties op dat vlak.” Onder ‘trage wegen’ verstaan we verbindingen zoals steegjes, doorsteekjes, jaagpaden langs kanalen, enz. Het huidige netwerk van trage wegen wordt echter kleiner en kleiner terwijl de vzw de vraag ernaar ziet stijgen.

Auto en arbeid maken vrij…

Elke morgen klappen de garagedeuren open en wordt koning auto tot leven gewekt, klaar voor de dagelijkse rit naar het werk. Het is een opmerkelijk ritueel, van zes tot negen ontwaken de monsters van de weg, klaar om de jungle te overmeesteren. Koning auto eist zijn ruimte, zijn betonnen loper van Antwerpen, Gent en Charleroi naar Brussel en terug. Daarnaast moet er ook een gans netwerk drinkgelegenheden gebouwd worden, die vaak uitmonden in dure zuipfestijnen. BOB zit dan misschien wel aan het stuur, onze bevrijdende capsule zuipt erop los. Er zijn dan ook plaatsen nodig waar ons geliefkoosd monstertje kan uitrusten als zijn dankbare taak erop zit. Het succes en de gulzigheid van ons symbool van vrijheid versmacht zichzelf en de stad met plezier. De illusie van vrijheid, de suggestie van snelheid in het ontwerp en de reflectie van het eigen zelfbeeld, is al wat ons rest in de dagelijkse rat race.

De vele gezichten van Gent

(foto: Jesse Van Regenmortel)

Vier tramlijnen doorkruisen Gent. Daarvan is tram 4 waarschijnlijk de meest interessante. De lijn begint haar route aan het station Gent-Sint-Pieters en spoort langs vele kronkels en omwegen doorheen de hele stad. Wanneer de tram zijn eindbestemming Moscou in Gentbrugge bereikt, heeft hij er een rit opzitten langsheen zowel de bekendste gebouwen en trekpleisters van Gent, als door een aantal authentieke en oer-Gentse wijken.

Imaginaire eilanden IV

(foto: freddy Willems)

De auto blijft tot de verbeelding spreken. Luxewagens als Bentley, MayBach, Roll 's Royce, Ferrari, Lamborghini en Bugatti doen menig hart sneller slaan. Dit zijn de drijvende salons en flitsende design sportkarren van de elite van deze wereld. Deze kathedralen van de weg zijn slechts wilde dromen voor Jan met de pet. Hoogstens kan hij deze goddelijke creaturen eens bekijken, begluren en betasten. Het berijden van al deze goddelijkheid is het summum, slechts voorbehouden voor sterren, royalty en sjeiks. Politici beperken zich doorgaans tot de topmodellen van Audi, Mercedes of BMW. Modellen die belangrijkheid zonder overdreven decadentie uitstralen. De auto is bij voorkeur een zichtbaar status -en identiteitssymbool en we hebben er flink wat geld voor over.