TiensTiens

(foto: freddy Willems)

“We bringAfrica to your doorsteps”, zo prijkt op het etalageraam van de Foreign Shop in de Dampoortstraat. De slogan verwoordt de uitstraling van de buurt, die bij de verschillende Gentse Afrikaanse gemeenschappen bekend staat als ‘Klein Matongé’. Maar de winkels, cafés en kapsalons in de straat zijn niet alleen plaatsen waar Afrikanen ‘thuis’ kunnen komen. Ze helpen de consument ook zich te informeren, te netwerken en te integreren.

In de Dampoortstraat kan je terecht voor een frisse pint of een glaasje palmwijn, pruiken in alle maten en kleuren, een fleurige Afrikaanse pagne (doek), ingrediënten uit verschillende Afrikaanse landen en een heel gamma aan dvd’s, van preken van pasteurs uit Pinksterkerken tot videoclips van de Congolese superster Werrason. Toch is het commerciële aspect lang niet de belangrijkste eigenschap van de buurt. Dat beweert ook Kwasi, de eigenaar van Afrikoko in de Brugsepoortstraat: ‘Mijn winkel doet ook dienst als informatiecentrum, want ik leg aan mijn klanten uit hoe ze een bepaald Afrikaans gerecht kunnen bereiden zoals hun moeder het vroeger voor hen deed en aan nieuwkomers geef ik praktische informatie over Gent.’

Kwasi vertelt lachend dat Afrikoko ook onbedoelde nevenfuncties heeft: ‘Mijn klanten zeggen dat ze thuis de verwarming afsluiten om geld te besparen en in Afrikoko de warmte komen opzoeken.’ En dat niet enkel letterlijk maar ook figuurlijk, zo blijkt, want ‘de winkel doet af en toe zelfs dienst als dating center!’

Wie door de Dampoortstraat wandelt, merkt op dat de ramen en deuren van de winkels, kapsalons en callcenters volgeplakt zijn met affiches die heel diverse evenementen aankondigen. Dat draagt ertoe bij dat de handelszaken dienst doen als bronnen van informatie binnen de Afrikaanse gemeenschappen in Gent.

(foto: freddy Willems)

(foto: freddy Willems)

De klanten benutten gretig de verschillende functies van de Afrikaanse handelszaken. Uit hun verhalen blijkt dat de Dampoortstraat tegemoet komt aan het verlangen van de migranten naar bepaalde gewoontes uit hun thuislanden. Die gewoontes worden echter niet zomaar overgenomen in Gent. Grappige voorbeelden tonen aan dat ze gespijsd worden met Belgische of – in de woorden van de Gentse Afrikanen – ‘Europese’ kenmerken.

Fela gebruikt de beeldspraak ‘integrationfood’ voor het bereiden van Belgische ingrediënten met kruiden uit Afrikaanse winkels. Pierre zegt dat het hem is opgevallen dat Belgische koppels samen boodschappen doen: ‘Tegenwoordig ga ik ook mee met mijn vrouw om inkopen te doen, maar daarna blijf ik wel nog een beetje rondhangen om iets te drinken onder mannen.’

Het voetpad voor de Foreign Shop en vzw Afrikaans Huis – beter bekend als Baobab - wordt meestal ingepalmd door Afrikaanse mannen. Vrouwen vertoeven liever in het kapsalon aan de overkant van de straat. ‘We don’tcut European hair’, zegt de eigenares laconiek. Hoewel je als blanke vrouw weinig te zoeken hebt in het kapsalon, richten de andere handelszaken in de Dampoortstraat zich wel voor een deel op een niet-Afrikaans publiek.

Op de vraag of het vooral Belgen zijn die de muziekinstrumenten en maskers kopen die in het etalageraam van de Foreign Shop uitgestald staan, antwoordt eigenaar Florian geamuseerd: ‘Meestal worden ze gekocht door Afrikanen die naar hun land van herkomst reisden en vergaten om een cadeau mee te nemen voor Belgische vrienden. Maar er komen hier ook veel Belgen langs die een exotisch voorwerp willen kopen.’ Kwasi beaamt: ‘Westerlingen worden vaak verleid door het exotisme dat de etiketten op onze producten uitstralen. “Wijn op basis van druiven uit de bergen van Kenia” of “rijst gekweekt in de Himalaya”, dat valt in de smaak bij onze blanke klanten’.

(foto: freddy Willems)

Dé Afrikaanse Gentenaar bestaat al evenmin als dé Afrikaan. De verscheidenheid van de verschillende Afrikaanse netwerken is opvallend en zorgt ervoor dat de Afrikanen in Gent zich in verschillende groepen opdelen. Naast taal en afkomst zijn ook religie, geletterdheid en de reden voor hun migratie bepalende factoren bij de versnippering van het Afrikaanse netwerk. De handelszaken in de Dampoortstraat zijn belangrijke schakels die de verschillende subnetwerken bijeenhouden en ze dragen - in tegenstelling tot de schijnbaar exclusief Afrikaanse uitstraling van de buurt - bij tot een vlotte integratie van de migranten in het Gentse stadsleven.

ELENA DIKOMITIS