TiensTiens

(foto: freddy Willems)

“Lang leve de opwarming van de aarde”, denk ik bij mezelf als ik op een zonnige herfstnamiddag bij 14°C naar mijn afspraak met Stefaan Onghena fiets, de oprichter van Ecofolie. Deze vzw werkt rond ecologie in de ruime zin van het woord door beleidsadviezen te geven, te sensibiliseren en met creatieve projecten ecologie in de schijnwerpers te plaatsen. Afgaande op die informatie besluit ik mijn eerdere gedachte voor mezelf te houden, kwestie van mijn gastheer niet meteen op stang te jagen.

Ter plaatse aangekomen heet Stefaan Onghena mij hartelijk welkom in zijn stulpje in de Brugse Poort. “Nog maar net verhuisd?”, vraag ik als mijn oog op het werkgerei en de onafgewerkte ruimtes valt. Al voel ik me meteen op mijn gemak in de gezellige keuken met oude gootsteen en originele kasten aan de muur. “Ik woon hier al drie jaar”, weerlegt Onghena mijn vermoeden. “Heel het huis is opgebouwd uit gerecupereerd materiaal. De keukenvloer lag oorspronkelijk in de ruimte hiernaast maar was beschadigd. Ik heb de slechte tegels eruit gehaald en hem heraangelegd in de keuken, waar hij perfect past. De gootsteen lag klaar voor het containerpark maar was nog perfect bruikbaar, dus heb ik hem meegenomen. Het is onvoorstelbaar hoeveel materiaal er wordt weggegooid dat nog in perfecte staat verkeert. Zo gaan er ontelbare grondstoffen letterlijk in rook op terwijl de aarde de vraag naar grondstoffen al lang niet meer aankan.”

Rondleiding

Even later, tijdens een rondleiding door het huis, val ik van de ene verbazing in de andere. “Op deze bureaustoel na maakte ik al mijn meubels zelf”, vertelt Onghena, die binnenhuisarchitect is. Hij toont mij zijn bureau dat gemaakt is uit een houten kader rond een glazen plaat. Even verderop staat een ladekast gemaakt uit kiwikistjes. Voorts een kabelrol die dienst doet als nachtkastje en een bedframe vervaardigd uit gebruikt hout. Ik moet toegeven dat de meubels er, los van hun praktische en ecologische waarde, ook echt fraai uitzien. Het meest spectaculair zijn misschien wel de meer dan een half miljoen wijnkurken die in muren en dak verwerkt zitten en de boel isoleren - “allemaal verzameld door vrienden trouwens”. “Het vergt wat meer tijd”, verklaart Onghena de zeven jaar die hij al aan dit huis werkt, “maar ik heb geen haast, ik werk op mijn gemak verder wanneer ik er zin in heb en het is perfect leefbaar zo.”

Onder het luik ‘sensibilisering’ organiseert Ecofolie hier rondleidingen voor geïnteresseerden, waarbijStefaan onder meer uitlegt hoe hij zijn energiefactuur zo laag houdt (€68 per jaar!). Goede isolatie, een netgekoppelde eigen stroomproductie en een mentaliteitswijziging blijken de sleutels te zijn. “In de winter is het hier geen 21°C, maar ik hoef ook niet de hele dag in T-shirt rond te lopen”, vertelt Onghena. “Tijdens de rondleidingen stellen we ook vier panelen op met artikels rond de thema’s ‘aarde en natuur’, ‘de positie van de mens’, ‘energie’ en ‘afval’. We zetten de strafste feiten op een rijtje en merken dat zelfs mensen die met ecologie bezig zijn er nog dikwijls van op kijken.”

Politiek

Onder het motto ‘politiek ongebonden maar niet onverschillig’ fungeert Ecofolie ook als denktank en geeft het somsadvies aan het stadsbestuur. “Het belangrijkste instrument daartoe is onze nieuwsbrief die we sturen naar onze leden en bevoegde politici”, aldus Onghena. De beleidsadviezen die Ecofolie formuleert, kunnen echter slechts rekenen op wisselend succes, zo blijkt. “Als nieuwe speler is het vechten om gehoord te worden. We hebben wel kunnen bekomen dat voetgangers en fietsers in de toekomst recht krijgen op dubbel zoveel gratis beurten in containerparken dan mensen die met de auto hun afval wegbrengen. Voor andere verregaandere ideeën is de tijd blijkbaar nog niet rijp”, stelt Onghena vast.

“We hebben ook voorgesteld om aan elk containerpark een kringloopwinkel te verbinden om zo het nog bruikbare materiaal te recupereren. Verder vinden we het noodzakelijk dat de Stad drastischer maatregelen neemt om de vele huizen in Gent die niet aan de norm voldoen, te isoleren. Aan deze en andere voorstellen wordt voorlopig helaas geen gehoor gegeven.”

Eigenwijs

“Van de Drankorgels in het Baudelopark tijdens de Gentse Feesten (een samenwerking met Trefpunt vzw) misschien?”,probeert Onghena op de vraag van waar mensen zijn vzw nog kunnen kennen. “Maar naambekendheid is niet onze sterkste kant”, voegt hij er verontschuldigend aan toe. De Drankorgelsdoen inderdaad een belletje rinkelen. “Ze waren bedoeld om drankbekers te recycleren”, legt Onghena uit. “Door aan een gewone vuilbak een ludiek en esthetisch element toe te voegen zijn de feestgangers meer geneigd om hun gebruikte bekers daar in te werpen. Deze manier van werken is typisch voor Ecofolie. We proberen esthetische en creatieve aspecten te kopppelen aan ecologische projecten en zo met constructieve alternatieven op de proppen te komen.”

“Ik ben al van jongs af aan met recyclage en ecologie bezig en ik wilde iets doen met de kennis en ervaring die ik gaandeweg verzameld heb”, verklaart Onghena hoe hij op het idee kwam de vzw op te richten. Maar waarom dan niet aansluiten bij een van de vele organisaties die al rond ecologie werken? “Ten eerste is er niet altijd plaats en ten tweede zijn we het niet altijd eens”, pareert hij. “Ik sta bijvoorbeeld sceptisch ten aanzien van spaarlampen. Ze zijn kwikhoudend en ze worden onzorgvuldig gerecycleerd waardoor ze erg schadelijk kunnen zijn. De gevolgen zullen slechts over enkele decennia zichtbaar worden.Ik denk dat weinig andere organisaties onze strijd tegen de spaarlampen zouden steunen en binnen Ecofolie kunnen we doen en laten wat we willen. Dat neemt niet weg dat we open staan voor samenwerking met allerhande partners”, besluit Onghena.

Als ik opnieuw buitenkom is de zon achter de wolken verdwenen en is de opwarming van de aarde al een stuk minder voelbaar. Ik neem afscheid terwijl ik me afvraag hoe lang het geleden was dat ik nog iemand ben tegen gekomen die de leuze ‘verander de wereld, begin bij jezelf’, zo treffend in de praktijk wist om te zetten.

BERBER VERPOEST

Meer weten over deze vzw? Zie www.ecofolie.org