This page is a part of an online version of Tiens Tiens.
Jonge Gentse acrobaat toont ziel van tango
(foto: Demarbaix France)
Jan Haegens op Noche de la pasion
Jan Haegens op Noche de la pasion
Portret
“Wat mij zo fascineert aan acrobatie is dat je echte risico’s neemt. In theater speel je, in dans ook, maar in circus is het altijd echt. Ik denk dat ik als circusartiest verliefd werd op de tango, omdat het de enige dans is die je niet kan faken”, vertelt Jan Haegens (23). De jongeman was te zien op de Gentse Noche de la passion met een gewaagde combinatie van acrobatie en tango.
Ingetogen tolde hij rond op het podium, met als virtuoze danspartner zijn geliefde circusattribuut: een ladder. We ontmoetten hem twee dagen na zijn optreden voor een gesprek over z’n leven in beweging.
Jan Haegens werd geboren in Zaffelare, een dorp twintig kilometer ten noordoosten van Gent. Na zijn humaniora in het Glorieux-instituut trok hij naar Brussel voor een opleiding aan de prestigieuze Ecole Supérieure des Arts du Cirque. Zijn leermeester was de Albanees Arian Miluka, een levende legende in de circuswereld die zowel Mao als Che onder zijn fans mocht rekenen. In zijn afstudeerproject, een knipoog naar Kafka, toonde Jan een dolgedraaide kantoorklerk die op zijn ladder letterlijk van het dossierkastje naar de muur hotst. Inmiddels is hij een jaar aan de slag als acrobaat. De ene dag treedt hij op voor de koningin, de volgende dag staat hij op een dorpsplein in Zuid-Italië. Sinds enkele maanden is hij niet meer weg te krijgen uit de Gentse dansscholen.
Hij volgt er verschillende tangocursussen tegelijk.
“Veel mensen dansen de tango en spelen er de passie bij. Maar zo werkt het niet: je moet de tango dansen zoals je bent. Ben je niet passioneel, dans hem dan serieus. Als je van nature heel grappig bent, maak er dan iets komisch van. Het is met tango zoals met circus: het is pas goed als het echt is.” En dus vroeg Jan Haegens zijn ladder ten dans.
“Op mijn zestiende zag ik een Franse koorddanser op meer dan twintig meter hoogte lopen tussen de torens in de Kuip van Gent. Dat was ongelofelijk mooi. Ik had gespaard voor een brommer, maar ik heb me een koorddans-installatie gekocht.”
“Ik heb geprobeerd de ladder niet te bekijken als een object, maar als een volwaardige danspartner met een eigen ziel. Al stel ik me er zeker geen vrouw met blauwe ogen en blond haar bij voor.” Toen de Gentse tangoleraar Pol Van Assche Jan aan het werk zag met zijn ladder, wilde hij hem prompt als surprise act op de Noche de la Passion. Op het hoofdpodium van een tot de nok gevulde Bijlokekapel danste hij tussen wereldvermaarde salsa- en tangomeesters.
Hij zette zijn dans in met een nummer van Arno. Een klassieke tango leidde hem vervolgens op de treden van zijn partner naar andere hoogten. Het huwelijk tussen tango en acrobatie was letterlijk en figuurlijk een evenwichtsoefening. “Tot op het laatste moment heb ik getwijfeld om één beweging achterwege te laten, waarbij ik van mijn ladder tuimel en die omgekeerd op de grond terecht komt. De beweging lijkt te fel. Speciale salto’s waar ik jarenlang op heb geoefend en waarmee ik steeds applaus oogst, heb ik geschrapt om de tango geen geweld aan te doen. Mensen kwamen me na het optreden zeggen dat ze het gevoel hadden dat ik een persoon van vlees en bloed in mijn handen had. Dat deed enorm veel deugd.”
(foto: Demarbaix France)
Jan Haegens op Noche de la Pasion
Jan Haegens op Noche de la Pasion
(foto: Demarbaix France)
Jan Haegens op Noche de la Pasion
Jan Haegens op Noche de la Pasion
DE MAGIE VAN EEN KOORDDANSER
Maar hoe raakte hij in de ban van het circus? Op zijn zestiende zag Jan een Franse koorddanser op meer dan twintig meter hoogte lopen tussen de torens in de Kuip van Gent. “Het heeft me enorm geraakt omdat het zo simpel was, moeilijk maar ook heel simpel. Die man had geen boodschap, maar hij liet een massa toeschouwers ademloos naar boven kijken, naar de hemel. Het hele plein was rustig. Dat was ongelofelijk mooi. Ik had gespaard voor een brommer, maar ik heb me een koorddans-installatie gekocht.” Hij besloot naar de circusschool te gaan, en leerde er door diepe concentratie zijn angsten en bewegingen te controleren. Zijn leermeester Arian Miluka bracht hem een denkoefening bij. “Met mijn ogen dicht speel ik in gedachten extreem traag alle bewegingen na waaruit mijn act bestaat. Voor een nummer dat vijf minuten duurt, draai ik een film van een half uur af in mijn hoofd.
Bij elke twijfel stop ik, en denk ik intens na. Bijvoorbeeld over hoe ik mijn pink zal bewegen, en dan ga ik weer door. Als ik daarna op scène kom, lukt het. Nu ja, meestal toch.’
(foto: Demarbaix France)
Jan Haegens op Noche de la Pasion
Jan Haegens op Noche de la Pasion
(foto: Demarbaix France)
Jan Haegens op Noche de la Pasion
Jan Haegens op Noche de la Pasion
EEN VAGEBOND MET STIJL
Omdat een circusartiest niet kan leven van optreden alleen, geeft Jan momenteel ook circusinitiatie aan de kunstacademie van Geraardsbergen. De Noche de la Passion was wel een opsteker. Hij kreeg het aanbod om zijn act over te doen in Sevilla en Utrecht. Toch is hij niet van plan nu alle tangofestivals af te schuimen, en bij een circus wil hij al evenmin. “Ik vind de prenten van acrobaten uit de jaren dertig heel mooi. Het intrigeert me hoe die mensen kijken, er straalt een bepaald soort fierheid uit”. Het contrast met het moderne circus vindt hij teleurstellend. “Ik was onlangs in het circus van Moskou. De tent is kapot door nonchalance en verwaarlozing. De mensen die er werken zijn nors en kijken droef uit hun ogen. Het is net een fabriek. Daarmee voel ik geen verbondenheid. Ik wil iets doen met vreugde, met mijn hart.” Toch heeft hij het romantische beeld van circus al laten varen. “Op school ervoer ik al snel dat het circusleven meer inhoudt dan samen trucjes doen in de piste. Het vergt enorm veel discipline, en er heerst een zekere hardheid.” Maar hoe wil hij overleven als hij niet in het circus wil? Hij lijkt vooral uit te zijn op bijzondere ervaringen, meer dan op snelle verdiensten. Hij beweegt zich door het leven als een vagebond met stijl. Honderduit vertelt hij over zijn rondreis doorheen Italië. “Een keer traden we op in Neptuno, een heel klein stadje aan de kust. ‘s Middags had ik mijn eerste opvoering al gegeven.
(foto: Demarbaix France)
Jan Haegens op Noche de la Pasion
Jan Haegens op Noche de la Pasion
(foto: Demarbaix France)
Jan Haegens op Noche de la Pasion
Jan Haegens op Noche de la Pasion
De tweede keer was ‘s avonds laat. Ik stond midden op een pleintje en rondom mij het volk, ingesloten door de mediterrane huizen. Overal hingen mensen uit de ramen. En dan hoor je in het donker het applaus naar boven aanzwellen. Een vrouw gooit je een zwierige handzoen toe. Dat is echt magisch. Puur theater. De dag erna is alles natuurlijk weer voorbij. Maar dan wenken op hetzelfde plein twee oude mensen, aan wie je je hele leven moet vertellen. Als je pech hebt, tonen ze je zelfs de kunstjes die ze vroeger hebben geleerd (lacht). Ik ga deze zomer zeker terug. In Italië houdt het circus nooit op.”
MATHIAS BIENSTMAN & SARAH KEYMEULEN
CIRCUS MAHY
Jan Haegens’ mening over de toekomst van het wintercircus in de Lammerstraat is duidelijk: “Ik heb liever dat ze het platsmijten dan dat ze er een bibliotheek of winkelcentrum van maken. Als ze het afbreken blijft het gebouw als een herinnering voortbestaan, en een herinnering kan je koesteren.
Dan ga ik temidden de ruïnes staan, en me inbeelden hoe het geweest is. Maar als ze er een commercieel centrum of een bibliotheek van maken, ga ik wenen. Dat is de ziel van een gebouw stelen, de energie die er hangt compleet wegschrappen. Het liefst van al heb ik natuurlijk dat ze het unieke gebouw restaureren tot een circus. Al mogen jonge circusartiesten nu ook niet té veel verwend worden. Afzien hoort toch een beetje bij circus…”