Home

TiensTiens

De andere k[r]ant van Gent

This page is a part of an online version of Tiens Tiens.

Roma willen menswaardig leven in ongezellige stad

 

Gent Zonder Hart?
roma Elke Decruynaere.JPG

Een hallucinant beeld in de Gentse Rabot, midden oktober. In het holst van de nacht staat een groep van zestig voornamelijk Slovaakse Roma letterlijk op straat. Vijftien families moeten hun gekraakte huizen tegen de volgende ochtend verlaten. Ze weten niet waarheen, sommigen slapen die nacht met hun kinderen in een park. Een groepje anarchisten bedenkt een creatieve noodoplossing en kraakt het voormalige belastinggebouw aan de Poel. Mensen die jaren in de marges van de stad leefden, duiken met pak en zak op in het hart van de stad.

 

De Roma zijn een volk dat al eeuwen met de vinger gewezen, weggejaagd en vervolgd wordt.

In Slovakije worden ze uitgesloten van onderwijs, werk en huisvesting. Het racisme van de staat en de bevolking maakt het leven er ondraaglijk. In de jaren negentig, na de val van het communisme, vluchtten velen naar het Westen. De ontvangst was allesbehalve gastvrij. In België kregen slechts drie op duizenden Roma een positief antwoord op hun asielaanvraag.

 

Gent blijkt voor de Roma niet de gezelligste stad van het land. In 1999 werd een groep Roma naar het politiekantoor gelokt “voor de vervollediging van hun dossier”. Ze werden gearresteerd, kregen een nummer op de arm en werden collectief gedeporteerd naar Slovakije. België is voor deze misdaad veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, onder meer wegens onmenselijke en vernederende behandeling. Desondanks is clandestien overleven in België beter dan een tweederangs leven in Slovakije. Dus bleven de jaren daarop Roma in Gent wonen.

 

Stadsvernieuwingsprojecten als Zuurstof voor de Brugse Poort en Bruggen naar Rabot vormen een aantrekkingspool. In de Rabot moeten de Biervlietstraat en de IJzendijkestraat plaats maken voor open ruimte naast een nieuwe trambrug in de schaduw van het nieuwe justitiepaleis (cfr TT…). De Roma maakten gebruik van de periode van leegstand voorafgaand aan de sloop en kraakten de onteigende arbeidershuizen.

 

Eind september was de ontruiming nakend. De Roma trokken achtereenvolgens naar Eindeken en Tolhuislaan. De sociale huisvestingmaatschappij die eigenaar is van de flatgebouwen in Eindeken (Ledeberg) vroeg de ontruiming van de panden via een eenzijdig verzoekschrift. De ontruiming gebeurde op een ronduit schandalige manier. De aanplakking door de gerechtsdeurwaarder de dag voordien werd niet begrepen, en uitgebreide en vertaalde informatie met tolk vanwege de stad werd pas verstrekt op het moment van de ontruiming, op woensdag 4 oktober. De mensen kregen niet de tijd om hun spullen bijeen te pakken en te verhuizen. Negentig procent van de inboedel belandde in IVAGO-pletwalsen. Om het pand volledig onbewoonbaar te maken en te verhinderen dat het opnieuw gekraakt zou worden, werden de ruiten stukgeslagen en het dak vernield. Dit alles terwijl de Roma erop stonden te kijken - sommigen bevonden zich nog in hun huizen, kinderen renden binnen en buiten.

In de Tolhuislaan bezetten enkele Roma-families de panden waar in het voorjaar een razzia plaatsvond tegen huisjesmelkerij (cfr. TT …). De eigenaar van het pand kon van achter de tralies geen ontruiming vragen, maar na enkele dagen werden de Roma weggejaagd door de politie.

 

Na de ontruimingen van Tolhuislaan en Eindeken keerden de Roma terug naar de Rabot, omdat bleek dat de huizen daar nog niet waren gesloopt. Het definitieve karakter van de ontruiming op donderdag 12 oktober kwam onverwacht. De stad bood tijdelijke opvang aan: veertig bedden in één tent in de legerkazerne van Destelbergen. Ver van de stad waar de kinderen school lopen. Met begeleiding door de Internationale Organisatie voor Migratie, die vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst aanmoedigt. De symboliek van opvang in een legerkazerne is onaanvaardbaar voor mensen die uitsluiting en vervolging meedragen in hun collectief geheugen.

Dus verkozen sommige Roma-families te overnachten in een park, en nam het merendeel zijn intrek in het belastinggebouw aan de Poel. Na enkele dagen moesten ze dit pand alweer verlaten. In Nieuw-Gent kraakten ze het voormalige gebouw van de Tinten, een organisatie die voedselpaketten en sociale hulp geeft aan mensen zonder papieren. (zie TT…). Dit gebouw is eigendom van de stad Gent die er een politiekantoor van wil maken. Daar kunnen ze nu blijven tot het einde van het jaar. Eindelijk rust, na een reeks ontruimingen die nog nazindert in de gedachten en dromen van de kinderen.

 

De Roma grijpen deze periode nu aan om hun situatie op gebied van arbeid en huisvesting te regelen. Als nieuwe EU-burgers kunnen de Gentse Roma al vanaf 2004 legaal werken als zelfstandige, maar de enige beroepen die voor hen open staan zijn krantenverdeler en toiletdame. Daarmee krijg je geen volwaardig inkomen bij elkaar, laat staan dat je er een torenhoge huur mee kan betalen. Sinds dit jaar kunnen ze ook werken als werknemer in ‘knelpuntberoepen’. Volgens de geest van de wet en als resultaat van de eenwording van de EU kunnen de Roma hier legaal verblijven en werken. Maar een ingewikkelde regelgeving, onwil en onwetendheid bij de administratie en bij instanties als VDAB maakt dat de toegang tot werk voor de meesten onder hen afgesloten blijft.

 

De politiek van het stadsbestuur was er tot voor kort op gericht om de Roma gezien hun problematische leefomstandigheden te verjagen. Nochtans kan het stadsbestuur het hen, in samenwerking met lokale burgerinitiatieven en verenigingen, wel degelijk mogelijk maken hier te leven. Als je bedenkt dat terugkeer geen optie is, is het zelfs hun morele plicht. De angst dat een te hartelijk welkom zou leiden tot een vloedgolf van immigranten uit het Oosten is ongegrond. Die migratiegolven zijn al achter de rug. Ook de Roemenen en vooral Bulgaren zijn al in Gent. Zij treden in januari 2007 toe tot de Europese Unie, en komen dan in hetzelfde schuitje terecht als de Roma. Volgens de Europese regelgeving krijgen de nieuwe EU-burgers vanaf 2009 dezelfde toegang tot de arbeidsmarkt als de oude EU-burgers. De vraag die de beleidsmakers dienen te stellen, is of men deze mensen die hier al jaren wonen en hier zullen blijven, nog twee jaar langer de weg naar integratie in de samenleving bemoeilijkt.

 

KLAAS YSEBAERT


Op de volgende website kan

Op de volgende website kan alle informatie gevonden worden van de ondersteuningsgroep voor de ROma's in Gent:

http://www.vluchteling.be/roma

Omdat de stad doet alsof er geen "alternatief" is voor het tentenkamp in Sint Amandsberg is vooral volgende informatie rond "concrete oplossingen" belangrijk:

Aanbevelingen voor een toekomst van Roma in Gent

De Gentse Roma waar we mee samenleven, zijn hier al jaren en zullen hier blijven. De barrières die hen opgeworpen worden om hier een beter leven uit te bouwen zorgen enkel voor een onhoudbare toestand. De Roma willen nu eerst en vooral een dak boven het hoofd. Evenzeer willen ze een daadwerkelijke kans op arbeid om zelf in hun inkomen te voorzien. Daarnaast moeten ze toegang krijgen tot de sociale voorzieningen (OCMW, sociale voorzieningen). Niet als doel van hun bestaan hier, maar als vangnet zoals voor andere burgers. Wij denken dat de enige constructieve en toekomstgerichte benadering van deze groep Gentenaars erin bestaat ze als stadsgenoten te erkennen en volop werk te maken van hun sociaal-economische integratie.

Hieronder volgen een aantal concrete voorstellen om de situatie voor Roma in Gent zo leefbaar mogelijk te kunnen maken.

1) Mogelijkheid tot domicilie aan Rerum Novarumplein

Momenteel kunnen de tijdelijke bewoners van het pand op lokatie Rerum Novarumplein 186 zich niet domiciliëren. Voor de vlotte integratie van de Roma die hier nu echter wel verblijven is het van groot belang dat de Dienst Bevolking de families op dit adres inschrijft. Zonder deze registratie kan er per definitie geen oplossing in de vorm van arbeid en huisvesting worden gezocht, niet op eigen initiatief noch met interventie van diensten.

2) Toegang tot de arbeidsmarkt vergroten

Door loonarbeid kunnen de Roma economisch zelfstandig bestaan waardoor ook toegang tot huisvesting en onderwijs vergroot wordt. Er bestaan echter een aantal obstakels waardoor zij niet als ieder andere burger vanzelfsprekend een job kan krijgen.

De stad Gent heeft geen beslissende rol in de werksituatie van de Roma, maar kan een bemiddelende rol spelen naar andere instanties, onder meer de federale regering en de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding. Concreet moet de federale overheid zo snel mogelijk de beperkingen op de toegang tot de arbeidsmarkt laten vallen of deze gericht versoepelen. De VDAB moet de Roma toelaten tot haar dienstverlening en ze begeleiden en opleiden naar de knelpuntberoepen. De stad Gent kan wel via haar eigen diensten deze mensen zoveel mogelijk ondersteunen bij het vinden van werk (vb. informeren over de mogelijkheden tot het verkrijgen van een arbeidskaart, sollicitatietraining, werk vinden via Lokaal Werkgelegenheidsbureau of het OCMW, …). Dit is zeker nodig gezien de moeilijkheden die Roma ondervinden bij het vinden van werk (gebrek aan motivatie bij de werkgevers om alle papieren aan te vragen voor de nieuwe werknemers en discriminatie van Roma in het algemeen). Zowel werkgevers en Roma zouden veel baat hebben bij een adequate begeleiding van dit potentieel aan werknemers in de knelpuntberoepen. Zo hebben heel wat Roma ervaring in de bouw.

3) Het aanstellen van een kundige begeleiding

Veel Roma zijn slecht of weinig geïnformeerd over hun verblijfs – en tewerkstellingsmogelijkheden. Zo hebben veel Roma een paarse kaart voor zelfstandige gevraagd zonder te beseffen wat dit impliceert (verlies terugbetaling dringende medische hulp, vestigingsvoorwaarden,…). Om misverstanden te voorkomen is een beter informatiebeleid van de stad omtrent verblijfsstatuten en tewerkstellingsmogelijkheden voor onderdanen van de nieuwe EU-lidstaten onontbeerlijk. Daarnaast hebben verschillende Roma klachten over een gebrekkige begeleiding door sociaal assistenten. Deze blijken zelf niet altijd goed op de hoogte te zijn van de complexe wetgeving terzake. Een beter informatiebeleid van de stad naar de Roma via de aanstelling van kundige begeleiders en een grotere deskundigheid bij verschillende welzijnsorganisaties en stadsdiensten omtrent de verblijfs- en tewerkstellingsregels dringen zich dan ook op.

4) Ondersteuning bij het vinden van huisvesting

Verschillende Roma zijn dakloos of verblijven veelal in leegstaande panden zonder nutsvoorzieningen. Deze mensen moeten prioritair ondersteund worden in een zoektocht naar een betaalbare woning door het OCMW, Dienst Huisvesting en de Sociale Huisvestings Maatschappijen. Er moet een voldoende en degelijk aanbod komen voor de armste huurders. Wij hopen dat de stad haar doelstelling bereikt om de helft van de huurwoningen te laten bestaan uit sociale huurwoningen zoals beschreven in het bestuursakkoord voor de periode 2007-2012.

Een deel van de Roma heeft een zelfstandigenstatuut waardoor zij zich niet kunnen inschrijven voor een sociale woning. Toch zou er bekeken moeten worden of gezinnen onder specifieke omstandigheden toch aanspraak kunnen maken op een sociale woning, ondanks dat zelfstandigenstatuut. Het blijft een feit dat zij met hun schamel inkomen onder de armoedegrens leven en geen degelijke woning kunnen huren. Wij eisen dat de Sociale Huisvestings Maatschappijen (SHM) de deur open zetten voor een individuele toetsing van zelfstandigen die economisch niet zelfredzaam kunnen bestaan.

Daarnaast kan de Stad, bijvoorbeeld via het OCMW, de Roma gezinnen sterker begeleiden bij het vinden van een geschikte en betaalbare woning op de private huurmarkt, bijvoorbeeld door bemiddeling met eigenaars, het voorschieten van de waarborg, huurtussenkomst, etc.

In afwachting van een duurzame oplossing voor de grote woningnood vragen wij dat de stad en het OCMW een groter aanbod noodwoningen voorzien. Daarnaast pleitten wij ervoor dat panden niet preventief gesloopt, onbewoonbaar gemaakt en dichtgetimmerd worden. Deze leegstaande panden met het vooruitzicht gesloopt of gerenoveerd te worden kunnen tijdelijk ter beschikking worden gesteld aan bijvoorbeeld dakloze Roma.

Roma zetten hun zwerftocht

Roma zetten hun zwerftocht in Gent voort
(persbericht 27/12/2006)

Afgelopen weekend heeft een groep Roma families hun intrek genomen in het
leegstaande rusthuis Home Aline aan de Kortrijksesteenweg in Gent. Zij
voelden zich genoodzaakt om dit gebouw te kraken met oog op de naderende
uitzetting uit hun tijdelijk onderkomen aan het Rerum Novarumplein. Het
rusthuis, eigendom van Solidariteit voor het Gezin, staat al geruime tijd
leeg wat de naderende daklozen inspireerde om hier een woonst te vinden. De
families hopen op sympathie van de eigenaar zodat zij niet op straat hoeven
te slapen.

De families verblijven sinds midden oktober in het voormalig gebouw van
hulporganisatie De Tinten. Zij hadden dat gekraakt samen met sympathisanten
nadat zij met een groot aantal andere gezinnen uit hun woning aan het Rabot
waren gezet. Eigenaar Stad Gent zal op 3 januari alle personen die nog in
het pand verblijven uitzetten zonder een vervangende woning aan te bieden.
Hiermee gaat Stad Gent volledig voorbij aan het probleem dat deze
beslissing veroorzaakt. Tientallen volwassen en kinderen worden opnieuw
dakloos in de koudste periode van het jaar.
Stad Gent volhardt nog altijd in haar voorstel om de families te huisvesten
in tenten op de legerkazerne in Destelbergen. De Roma wensen hier echter
niet op in te gaan. Ondersteuningsgroep Gentse Roma steunt hen in deze
opvatting omdat een structurele en menswaardige oplossing nodig is, geen
doekje voor het bloeden. Voor de huisvesting van de Roma in een tent stelt
Stad Gent een budget beschikbaar van ongeveer 450 euro per maand per
persoon. Met dit persoonlijk budget kan men tevens een goedkope woning
huren voor een hele familie. Deze houding doet vermoeden dat de tenten een
afschrikwekkend effect moeten dienen om toestroom van andere Roma te
vermijden.

De Roma hoopten voor eind december een oplossing te vinden voor nieuwe
huisvesting van alle families. In de voorbije maanden is het echter voor
velen duidelijk geworden dat de situatie voor Roma in Gent uitzichtloos is.
De huisvestingsproblematiek van deze groep mensen is namelijk een uiting
van een dieperliggend sociaal probleem. De Gentse Roma – veelal van
Slowaakse origine- verblijven als EU-burgers legaal in ons land. Maar door
overgangsmaatregelen voor de nieuwe lidstaten mochten zij hier lange tijd
niet werken. Daardoor zagen zij zich verplicht de kost te winnen als
zelfstandige. Het soort zelfstandige beroepen waarvoor zij in aanmerking
komen, zoals krantenbedeler of pompbediende, levert met zo’n 500 à 600
€ per maand te weinig op om met een gezin menswaardig van te kunnen
overleven. Gezien de hoge huurprijzen in Gent zit er voor deze families dan
ook vaak niets anders op dan leegstaande huizen te kraken om een dak boven
het hoofd te hebben.

De Roma en hun Ondersteuningsgroep hebben de afgelopen maanden concrete
acties voorgesteld aan de Stad en Vlaamse overheid om het probleem
structureel aan te pakken. Het ging onder andere om een betere begeleiding
bij het zoeken naar werk in knelpuntberoepen, het openstellen van de VDAB voor deze groep werkzoekenden, hulp van het OCMW bij het betalen van huurwaarborgen en ten slotte een sociale begeleiding die beter aansluit bij hun specifieke situatie. Ondanks grote inspanningen van de
Ondersteuningsgroep om sociale instellingen te betrekken bij deze
problematiek is er nog altijd niets wezenlijk veranderd. Inmiddels is men
weer terug bij af en ziet de toekomst er niet veel rooskleuriger uit dan
voorheen.

De Ondersteuningsgroep Gentse Roma doet een beroep op de nieuwe
burgemeester Termont om deze groep een volwaardig deel te laten uitmaken van de Gentse gemeenschap. In het bestuursakkoord voor de nieuwe regeerperiode keert het kabinet zich tegen sociale uitsluiting. Wij
verwachten dan ook dat de burgemeester deze woorden omzet in daden zodat de Gentse Roma ook kans maken op een voorspoedig nieuwjaar.

Gentse Roma dreigen opnieuw

Gentse Roma dreigen opnieuw dakloos te worden

door Ondersteuningsgroep Gentse Roma

Op 23 januari moet de groep Roma, die tijdelijk onderdak hadden gevonden in het voormalige bejaardentehuis ‘Home Aline’, dit pand terug verlaten. Home Aline, eigendom van Solidariteit voor het Gezin, wordt dan verkocht en de nieuwe eigenaars willen onmiddellijk met de werken kunnen beginnen. Een gerechtelijk ontruimingsbevel werd verkregen en op 24 januari dreigt de daadwerkelijke uitzetting als geen alternatieve huisvesting is gevonden.

Midden oktober dreigde een ontruimingsactie van de stad een groep van 50 à 60 Roma dakloos te maken. Hun huizen in de Rabotwijk moesten gesloopt worden om plaats te maken voor een stadsvernieuwingsproject. Geconfronteerd met dit acute huisvestingsprobleem snelde een groep Gentenaars hen ter hulp. Samen kraakten ze eerst het voormalige belastingskantoor aan de Poel, vervolgens een leegstaand stadsgebouw in Nieuw Gent en tenslotte eind december het voormalige bejaardentehuis van Solidariteit voor het Gezin.

De Roma en hun Ondersteuningsgroep hebben de afgelopen maanden concrete acties voorgesteld aan de stad Gent en de Vlaamse overheid om het probleem structureel aan te pakken. Het ging onder andere om financiële hulp van het OCMW om tijdelijk de acute woonnood te lenigen, een betere begeleiding bij het zoeken naar werk in knelpuntberoepen, het openstellen van de VDAB voor deze groep werkzoekenden en ten slotte een sociale begeleiding die beter aansluit bij hun specifieke situatie. Ondanks grote inspanningen van de Ondersteuningsgroep om sociale instellingen te betrekken bij deze problematiek is er nog altijd niets wezenlijk veranderd. Inmiddels is men weer terug bij af en ziet de toekomst er niet veel rooskleuriger uit dan voorheen. De Ondersteuningsgroep Gentse Roma doet een beroep op de nieuwe burgemeester Termont, het nieuwe schepencollege en op het nieuwe OCMW-bestuur om deze groep een volwaardig deel te laten uitmaken van de Gentse gemeenschap. We vragen dan ook dat het OCMW huurtoelages geeft en dat de stad in samenwerking met de huisvestingsmaatschappijen noodbewoning mogelijk maakt in het leegstaande patrimonium.

Tot nu toe weigert het OCMW alle hulp. Zelfs het verlenen van een referentie-adres is blijkbaar teveel gevraagd. Ook de stad Gent heeft op de huisvestingsnood geen ander antwoord dan een maand onderdak in tenten op de legerkazerne in Destelbergen. De Roma wensen hier echter niet op in te gaan. Ondersteuningsgroep Gentse Roma steunt hen in deze opvatting omdat een structurele en menswaardige oplossing nodig is, geen doekje voor het bloeden. Te meer omdat het budget dat de stad aan deze noodopvang voor een maand uitgeeft reeds voldoende zou zijn om deze groep een half jaar lang een woning te laten huren of een jaar lang een huurtoelage. Alleen al voor voeding voorziet de stad een budget van 15 euro per persoon per dag of 450 euro per maand. Mochten de gezinnen van gemiddeld 5 personen hier zelf over kunnen beschikken, dan was er van acute woningnood geen sprake.

Deze houding doet vermoeden dat de tenten een afschrikwekkend effect moeten dienen om de komst van andere Roma te vermijden. De overheid blijft ervan uitgaan dat men deze nieuwe Gentenaars nog steeds kan wegjagen. Nochtans verblijven velen hier reeds jaren en kennen de kinderen de taal uit hun land van herkomst niet. Wij vragen dat de overheden onder ogen zien dat de Roma hier reeds jaren zijn en zullen blijven. Daarom moet er werk gemaakt worden van een degelijk onthaalbeleid gericht op sociale integratie in plaats van een verjaagbeleid.