TiensTiens

Levenslang leren

Levenslang leren is steeds minder een vrije keuze. Het is geen optie meer, zoals bij de zich opwerkende ambtenaar of arbeider die onderaan op de vloer begon en via avondonderwijs tegen zijn pensioen een mooie positie kon verwerven. Levenslang leren wordt een verplichting, omdat de economie eisen stelt aan de arbeid, steeds meer, hogere, andere.

Reportage

(foto: Freddy Willems)

Standbeelden vertellen bij voorkeur de geschiedenis zoals de plaatselijke machthebbers die graag zien. Die geschiedenis is soms wat gezwollen en ouderwets, maar niemand heeft er echt last van. Als de opinie over het verleden verandert, kan dat evenwel tot vervelende situaties leiden. Want wat gebeurt er als zo’n vervelend artefact uit het verleden leidt tot politieke manifestaties en beloftes van het stadsbestuur?

De dag begint voor mij

Aan mijn ingeboterde bank

Mijn bronstige aandacht

Suddert in de heteluchtklas

Wij zweetkinderen

Dromen van een échte brand

Waarin alle sappen verdampen

We dromen van een bom

Om op te vliegen

Die van Dr. Strangelove

Gekookt kom ik buiten.

Verblind door het zonlicht

Stolt ook mijn kop

Oplichtende notitie:

“Als licht niet kan ontsnappen,

kan ook niets anders dat.”*

AäRON WILLEM

* Stephen Hawkin over zwarte gaten

Reportage

(foto: Hans Dekeyser)

Het Koninklijk Technisch Atheneum Lindelei is bekend tot ver buiten Gent. De school ligt al sinds haar ontstaan in 1825 aan de Coupure, die toen nog een land- en tuinbouw gebied was. De nijverheidsschool is de oudste technische school van Vlaanderen. Op het einde van dit schooljaar verlaat de school haar historische site. De gebouwen zijn al een tijdje niet langer aangepast aan de noden van het hedendaagse technische onderwijs. Hoog tijd dus voor een bezoek aan de school waarvan de ontwikkeling zo sterk verstrengeld is met de sociale en economische geschiedenis van Gent.

Interview: Schamper overschat zichzelf amper

(foto: Freddy Willems)

Studentenblad Schamper stamt uit de tijd dat de veertigers en vijftigers van nu radicale partijkaarten verzamelden, NGO’s uitvonden en spraken in progressieve spelling. Doorheen de jaren is het blad geëvolueerd, maar de nieuwe generaties redacteurs zijn altijd schampere observatoren gebleven van alles wat binnen en rond de Gentse universiteit beweegt. TienTiens had een gesprek met drie van de huidige sterkhouders: Matthias Jacxsens, Gert Boel en Bregt Saenen.

De verschillende politieke partijen lijken het er al een tijdje over eens te zijn dat het woonbeleid drastisch, en liefst zo snel mogelijk, moet veranderen. De woonkosten swingen immers de pan uit en nemen een té grote hap uit het woonbudget, vooral uit dat van de meest kwetsbare groepen. Ondanks die schijnbare consensus rond wonen, wordt de praktijk getekend door immobilisme. Verschillende beleidsniveaus schuiven de verantwoordelijkheid door, waardoor oplossingen voor de gehele woonproblematiek op de lange baan geschoven worden.

(foto: Sebastien Driessens)

Van alles wat ik tussen mijn twaalfde en mijn achttiende op school leerde, heb ik niets onthouden. Werkelijk niets. Dat ik nooit ‘T’ drink en hij altijd, had men mij al te kennen gegeven voor mijn twaalfde. Van alle wiskunde die men mij in de hersenpan splitste, heb ik tegenwoordig ruim voldoende aan de rekensommen die mijn plechtige communie voorafgingen. Het mondje Frans dat ik spreek heb ik, de goede bedoelingen van een hele autobus leraren Frans ten spijt, volledig te danken aan een Brussels lief. Wat ik van aardrijkskunde weet, sprokkelde ik samen dankzij mijn passie voor reizen, en mijn onstuitbare interesse voor geschiedenis ontstond eerder ondanks dan dankzij het geschiedenisonderwijs dat ik heb genoten.

Atelier autonome beeldvorming

(foto: Victoria Deluxe)

Met het Atelier Autonome beeldvorming wil Victoria Deluxe de stem en de blik van de onderkant van de samenleving laten horen en zien. In de stad wonen tal van mensen die dagelijks mee vorm geven aan onze samenleving maar in het publieke debat geen stem krijgen. Ze zijn onzichtbaar in de openbare ruimte: sans-papiers, minderjarige nieuwkomers, mensen met een psychiatrische problematiek, jongeren die in het reguliere onderwijs geen kansen meer krijgen… Ze zijn allen burgers van onze stad maar behoren tot een minderheidsgroep, wat het hen vaak lastig en moeilijk maakt om volwaardig deel te nemen aan onze samenleving. Toch proberen ze elk op hun manier hun leven op te bouwen. Ze gaan op zoek naar die mensen, plekken en dingen die hun leven zin en betekenis geven, die hen de nodige warmte bieden om in deze stad te (over)leven.

Schoolverhalen van schipperskinderen

(foto: Juanita Rys)

In Evergem, vlakbij de eindhalte van tramlijn één, ligt de school voor schipperskinderen. Daar zitten de zonen en de dochters van de lui die dagelijks het roer in handen hebben stevig verankerd in de schoolbanken. Leren aan wal, leven op zee. Of is het andersom?

(foto: Inge Devuyst)

Mieke Blancke en Kika Carpentier zijn allebei brugfiguren in Gentse scholen. Al enkele jaren bouwen ze enthousiast aan een toegankelijker onderwijsnet. Geen evidente opdracht. Informeren, verduidelijken, vertalen, een babbeltje aan de schoolpoort, huisbezoeken: bruggen bouwen kost inspanning.

Over taal en ideologie

Onderzoekers wijzen al lang op de schoolachterstand van allochtone jongeren. Zo zou één op vijf allochtone leerlingen al in het lager onderwijs een schoolachterstand van minstens één jaar oplopen. Later behaalt slechts één op de twee een diploma middelbaar onderwijs en weinigen slagen erin door te stromen naar het hoger onderwijs. De voor de hand liggende verklaring luidt dat wie thuis in een andere taal dan het Nederlands wordt opgevoed, op school in de problemen komt. Die opvatting leeft niet alleen bij het brede publiek. Ook diegenen die beroepshalve met onderwijs bezig zijn lijken ervan uit te gaan dat het bestrijden van ongelijke onderwijskansen vooral neerkomt op het wegwerken van ‘taalachterstand’.

(foto: Hendrik Braet)
De buurtpostkantoren en hun vaak hulpvaardige postbeamten dreigen een zaak van het verleden te worden.

De Post wil in Gent zes postkantoren sluiten. Het gaat hoofdzakelijk over postkantoren in kwetsbare en dichtbevolkte wijken: New Yorkstraat (Muide), de Francisco Ferrerlaan (Van Beverenplein), de Slachthuisstraat (Macharius), de Zwijnaardsesteenweg (Universitair Ziekenhuis), de Langestraat (Ledeberg) en de Sint-Simonstraat (Gentbrugge). Tiens Tiens trok op onderzoek naar het postkantoor in de Machariuswijk, vroeg aan de mensen daar wat zij vinden van de sluiting van hun postkantoor, en onderzocht waarom het postkantoor eigenlijk weg moet.

(foto: Freddy Willems)

Volgens geograaf Erik Swyngedouw is er in onze steden steeds minder ruimte voor politiek debat. Stedelijk beleid wordt herleid tot het beheren van de lokale gevolgen van de economische globalisering. Er moeten alternatieven komen voor de nieuwe, ondemocratische vormen van politieke organisatie. Voor Swyngedouw betekent dit dat de samenleving opnieuw vormgegeven moet worden vanuit politieke gelijkheid.

Schoolbank- en WC-deurpoëzie

(foto: Mario Debaene)

Wie de leefwereld van jongeren wil begrijpen, moet terug naar school. Niet om er les te volgen of mee aan te schuiven in de refter, maar om de veelzeggende sporen te bestuderen die het jonge volkje er met verve achterlaat op schoolbanken en wc-deuren. Een bloemlezing van de meest krasse uitspraken, de domste moppen, de opvallendste liefdes- en haatverklaringen, de grofste politieke voorkeuren en de meest poëtische opschriften, voor u verzameld in Gentse scholen en jongerencafé’s.

(foto: Hendrik Braet)

Het Trappenhuis in de Lucas Munichstraat. Vorige lente haalde de school het journaal toen een tiental ouders vier dagen lang voor de poorten van de school kampeerden. De verklaring? Er waren slechts enkele vrije plaatsen voor vele gegadigden. Het Trappenhuis is een populaire Freinetschool, en ze is lang niet alleen: ook bij de Spiegel, de Wingerd, de Harp en andere methodescholen is het dringen voor een plaats op de schoolbanken.

De boodschap van Frans Wuytack

(foto: Francisco Wuytack)

“Kunst is datgene wat doet leven. Kunst is de waarheid op gang brengen”, vertelt Frans Wuytack (72). De voormalige priester-arbeider kent als geen ander de kunst om mensen te begeesteren. Hij was venezolaan onder de Venezolanen toen de sloppenwijken van Caracas revolteerden, dokwerker in Antwerpen toen de legendarische wilde staking uitbrak in 1973 en oproerkraaier in Catalonië tijdens de acties van publieke ongehoorzaamheid tegen het fascistische nep-syndicaat van generaal Franco. Eenzelfde drang om “ruimte te creëren zodat de vrijheid kan verschijnen” karakteriseerde later zijn beeldhouwkunst en gezinsleven. Een boek en documentaire over Frans Wuytack komen nog dit jaar uit. Wij zochten hem alvast op om naar enkele van zijn verhalen te luisteren

IK WAS HIER

ik was

hier

ter plekke

voorgeprogrammeerd

hier was ik

ter vlekke

breng mijn vuile was

om zeep

en wissel naar eigen keuze

het zwiergeld

door de strijkrol

hier wordt alles

lekker witgewassen

alles wat al wit was,

witter dan wit

ik draai in een wasmachine

en tel tot tien

heet stof tot nadenken-hot-o-hot

ik was hier

ik was hier niet

ik was

ik

(foto: Freddy Willems)

Speciaal voor dit verhaal heb ik het eens een dagje geprobeerd. Om in deze stad iemand nieuw, zonder bekend haar of pluim te ontmoeten. Zo’n vrolijke onbekende die je in een pirouette draait, waardoor je perspectief van vogel naar kikvors verandert. Wat Martin Heylen in Siberië kan, moet mij toch wel zeker lukken in Gent. En bijna ga ik in mijn verkleedkoffer op zoek naar een Russische wollen muts.

Minister van Welzijn Inge Vervotte heeft een plan.
Ze wil het zelfmoordcijfer in Vlaanderen, dat het hoogste is ter wereld, met acht procent reduceren. Voetballen kunnen we niet, maar in het plegen van zelfmoord behoren wij Vlamingen tot de absolute wereldtop.